دیالیز و انواع آن چیست؟

دیالیز و انواع آن چیست؟

تصفیه کردن مواد زائد از خون توسط کلیه ها انجام می شود. دیالیز عملیاتی است که جایگزین برای بسیاری از وظائف و مسئولیت های طبیعی کلیه ها است. دیالیز به اشخاص این امکان را می دهد در صورتی که کلیه هایشان به درستی کار نمی کند، بتوانند به زندگی خود ادامه دهند.

کلیه ها برای تولید سلول های خونی و سلامت استخوان ها خیلی مهم هستند. در صورتی که کلیه خوب کار نکند مواد مضری که در بدن ساخته می شود باعث بالا رفتن فشار خون می شود و مایعات بیشتری در بافت های بدن جمع می شود که باعث بوجود آمدن ورم می شود و آدم یا خیز نامیده می شود.

در صورتی که کلیه ها از کار بیفتند، بیمار نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه دارد تا کار کلیه را دیالیز انجام دهد.

دیالیزکلیه چیست؟

برای زنده ماندن بیمار از دیالیز کلیه درمانی با دستگاه های مخصوصی صورت می گیرد تا مایعات اضافی، نمک، مواد زاید مضر از خون بیرون بیاید. این کار برای بازگرداندن بدن به حالت نرمال انجام می شود در نتیجه دیالیز جایگزین قسمت مهمی از عملکرد کلیه می شود.

انواع مختلف دیالیزکلیه

همودیالیزیا دیالیز خونی

خون از طریق دستگاه دیالیز تصفیه می شود. در دیالیز خونی یا همودیالیز برای خروج مواد زائد و آب اضافی از بدن توسط دستگاه همودیالیز از یک نوع فیلتر استفاده می شود در این حالت بیمار در همودیالیز به یک دستگاه متصل است که این دستگاه عمل تصفیه خون را انجام می دهد.

در این بیماران غالبا در هفته چندین بار نیاز به دیالیز وجود دارد. اینکه هر همودیالیز چقدر دوام داشته باشد به عوامل زیر بستگی دارد:

  • کلیه چقدر کارکرد دارد.
  • وزن بیمار
  • از زمانی که آخرین دیالیز صورت گرفته چه مقدار مایع سالم و تصفیه شده وجود دارد.
  • نوع ماشین همودیالیزی که استفاده شده است.
  • از هنگامی که آخرین دیالیز صورت گرفته چه مقدار مواد زائد جمع شده است.
این را میدانید :  کودکانی که نباید تنها بمانند (بخش اول)

دیالیز صفاقی

برای دیالیز صفاتی شکم را با یک محلول پاک کننده پر می کنند تا خون در داخل بدن تصفیه شود. همچنین در دیالیز صفاتی از مایعی که با لوله پلاستیکی در حفره شکم بیمار قرار داده می شود، مواد زائد و آب اضافی از بدن خارج می شود.

در دیالیز صفاقی از لایه ای از شکم به عنوان فیلتر استفاده می شود که خون را تمیز می کند. در این روش بیمار می تواند در حال خواب یا در حال کار کردن باشد و یا فعالیت های روزانه خود را انجام دهد. بنابراین خون بدون در نظر گرفتن وضعیت بیدار خوابی بیمار پاکسازی می شود.

پیش از اولین مرحله دیالیز صفاتی، احتیاج به جراحی است که پزشک یک مدخل یا محل ورود در ناحیه شکمی بیمار ایجاد کند. این شکاف کوچک غالباً کنار ناف ایجاد می شود. یک لوله پلاستیکی که کاتتر نامیده می شود در بین این مدخل اطراف معده و ارگان های نزدیک آن جاسازی شده که این محفظه حفره صفاتی نامیده می شود.

دسترسی که از راه کاتتر به نم سی وی سی شناخته می شود دو لوله باریک پلاستیک هست که بیشتر درون یک سیاه رگ بزرگ مثل ورید قرار می گیرد برای رسیدن به این سیاه رگ یک راه کناری مثل سیاه رگ گردنی جوگولار انتخاب می شود. جریان جاری شونده در کاتتر سیاه رگ مرکزی بسیار کمتر از جریان خون در روش فیستول است.زمان انجام دیالیز صفاتی، یک محلول پاک کننده به نام دیالیست در کاتتر قرار داده می شود.

دیالیز صفاقی شامل سه مرحله است:

پر کردن: در این مرحله محلول دیالیست در میان کاتتر در شکم بیمار جریان پیدا می کند.

این را میدانید :  بیماری روزئولا در نوزادان

ساکن بودن: این مرحله از دیالیز فرآورده های زائد و مایعات اضافی در خون بیمار از بین لایه بافتی نازکی از حفره صفاتی می گذرد و مواد زائد درون محلول دیالیست کشیده می شود، هنگامیکه محلول دیالیزی در شکم بیمار باقی می ماند، زمان سکون نامیده می شود. زمان سکون بین 4 تا 6 ساعت در حال تغییر است.

تخلیه: وقتی که محلول دیالیزی تخلیه شد مایعات هرز و اضافی از بدن بیرون می روند.

عملکرد تخلیه و پرکردن تبادل نامیده می شود و حدود 30 تا 40 دقیقه زمان می برد. امکان دارد بیمار روزانه به 4 بار تبادل نیاز داشته باشد. دو نوع اصلی از دیالیز صفاتی وجود دارد که هر یک جدول تبادل متفاوتی دارد.

دیالیز صفاتی پیوسته سیار (CAPD): این نوع دیالیز بدون دستگاه انجام می شود. محلول دیالیز، داخل کاتتر گذاشته می شود که در این صورت بیمار می تواند مشغول فعالیت روزانه و یا در خواب باشد. این عمل روزانه چهار یا پنج بار صورت می گیرد.

دیالیز صفاتی با علامت اختصاری (CCPD): برای این نوع دیالیز از دستگاهی به نام سایکلر استفاده می شود تا محلول درون شکم را بیرون بیاورند این دستگاه معمولا زمانی که بیمار در خواب است کار می کند.