علل و پیامدهای کودکان خیابانی (بخش اول)

علل و پیامدهای کودکان خیابانی (بخش اول)

بارها پیش آمده زمان برخورد با کودکان شاید این سوال از خاطرمان عبور کند که این کودکان چرا اینجا هستند؟ آیا اگر به او کمک کنم یا چیزی از او بخرم، کسی از او پولش را می گیرد یا نمی گیرد؟ سرانجام و پایان کار آنان چه خواهد؟ چه چیزی باعث شده این کودک اینجا باشد؟

کودکان مثل مسافرانی می باشند که به تازگی وارد یک کشور یا شهری شده و با آن آشنایی ندارند و هیچ چیز درباره آن نمی دانند. این کودکان به خاطر شرایطی مجبور شده اند خیابان را برای زندگی کردن و یا کار انتخاب کنند در نتیجه آینده ای خطرناک و پیچیده در انتظار آنان است.

پدیده کودکان خیابانی تنها برای کشورهای درحال توسعه نیست بلکه در کشورهای توسعه یافته هم این مشکل وجود دارد که احتیاج به  مداخلات دولتی و مردمی می باشد.

در مقاله (کودکان خیابانی) به دسته بندی و تعریف کودکان خیابانی و همچنین وضعیت آنان در ایران و کشورهای دیگر اشاره کردیم. در این مقاله قصد داریم تا دلیل پپدایش خیابانی شدن کودکان و نیز پیامد های آن را بررسی کنیم.

عوامل به وجود آورنده کودکان خیابانی

امکان دارد به این موضوع فکر کنیم که چه چیزی یا چه کسی موجب می ‌شود که کودکان در خیابانها حضور پیدا کنند و چرا هر روز تعداد کودکان خیابان بیشترمی شود؟

پیش از اینکه به این سوالات پاسخ دهیم باید به دو نکته توجه کنیم: اول اینکه موضوعات و مسائلی که مربوط به انسانها هستند، تک عاملی نیستند و مجموعه ای از عوامل دخیل هستند که با هم ارتباط دارند. بنابراین رابطه میان علت و مشکل تک خطی نیست.

این را میدانید :  علل و پیامدهای کودکان خیابانی (بخش دوم)

نکته دیگری که باید به آن توجه داشت این است که دسته ای از کودکان، که به اصطلاح به آنها کودکان کارگفته می شود به خاطر دلایلی مثل اعتیاد والدین، فقر و مشکلات خانوادگی مجبور می ‌شوند به شغل های واقعی یا کاذب روی بیاورند تا خرج خانواده خود را تامین کنند. ولی دسته دیگری از کودکان، کودکان خیابان هستند که نه تنها مشغول به کار هستند بلکه خانواده و خانه ای برای زندگی ندارند. این کودکان معصوم  برای این که سقفی برای گریز از سرما و خوابیدن داشته باشند در خانه هایی که تحت کنترل افراد سوء استفاده گرمی باشد به صورت دسته جمعی زندگی می کنند و افراد سوء استفاده گر از آنان برای اهداف غیر قانونی خود استفاده می کنند.

بسیاری از صاحب نظران در پاسخ به سوال عوامل ایجاد کننده کودکان خیابانی اعتقاد بر این دارند که دلیل عمده و اصلی حضور بیشتر کودکان در خیابان ها، فقر و مشکلات اقتصادی خانواده و کسب درآمد است که سرپرست خانواده از عهده تامین مخارج زندگی عاجز است. عده دیگری از صاحب نظران علاوه بر مشکلات اقتصادی به عوامل روانی اجتماعی و فرهنگی نیز توجه دارند.

چه عواملی باعث کار کودک و خیابانی شدن او می شود؟

فقر و مشکلات مالی در نتیجه عواملی مثل ناعدالتی های موجود در جامعه، وضع اقتصادی نامناسب در کشور، اعتیاد یک یا هردوی والدین، معلولیت یا بیماری والدین، اعتیاد داشتن آنان، حبس بودن والدین و… می باشد. عامل دیگری که نقش موثری در این موضوع دارد طلاق یا مرگ یک یا هر دو والدین است که باعث می ‌شود کودک برای بقای خود کار کند.

این را میدانید :  معلولیت چیست؟ طبقه بندی انواع معلولیت (بخش اول)

در نتیجه می شود گفت عوامل خیابانی شدن کودکان را در چهار دسته تقسیم بندی می کنند که عبارتند از:

عوامل اجتماعی-اقتصادی

این عامل که ریشه آن در اجتماع و جامعه است، اغلب برای اقشار کم درآمد محدودیت هایی ایجاد کرده است که ناگزیر برای رفع این محدودیت ها کودکان مجبور به ترک خانه می ‌شود. بعضی از این عوامل عبارت است از:

  • تورم و گرانی
  • جنگ های داخلی
  • توزیع ناعادلانه منابع و ثروت، فرصتها در جامعه
  • فقدان برنامه های مناسب و کارآمد رفاهی
  • افزایش جمعیت
  • سیاست گذاری های نامناسب
  • بی توجهی افراد به بچه های خیابان
  • سیستم آموزشی سخت گیر
  • بیکاری: اگر قشر کم درآمد و بیکار جامعه از قشر مرفه بیشتر باشد، این یک مشکل اجتماعی محسوب می شود و خانواده های کم درآمد برای تامین زندگی خود مجبور هستند که کودکان خود را هم به خیابان ها برای کسب درآمد بفرستند که این مشکل اجتماعی در نتیجه مجموعه عوامل به هم پیوسته ای است.