علل و پیامدهای کودکان خیابانی (بخش دوم)

علل و پیامدهای کودکان خیابانی (بخش دوم)

عوامل فرهنگی

  • در بسیاری از فرهنگ ها از کودکان انتظار می رود که در انجام وظایف روزمره زندگی مشارکت داشته باشند. گاهی این انتظار از توان کودک خارج است و در نتیجه منجر به ایجاد درماندگی در کودک و ترک خانه می شود.
  • برای مثال برخی از کودکان در قسمت هایی از کنگو و اوگاندا، مجبور به ترک خانواده خود می شوند زیرا که آنها مظنون به جادو گرانی هستند که قصد نابودسازی خانواده خود را دارند و به کارهای نظامی و جنگی مجبور می ‌شوند. در ایران نیز برخی از خانواده‌ها کودکان را برای این که به اصطلاح مرد شوند به کار کردن اجبار می کنند.

عوامل خانوادگی

از مهمترین عواملی که باعث ترک خانه توسط کودک می شود، می توان به فشار اقتصادی و روابط ناکارآمد در خانواده اشاره کرد. عوامل دیگری که در این دسته قرار می گیرد عبارت است از:

  • اعتیاد والدین
  • طلاق والدین و ازدواج دوباره آنها
  • رها شدن از کشمکش و تعارضات خانوادگی مثل طرد شدن و عدم پذیرش خانوادگی
  • اجبار کودک به کسب درآمد
  • جمعیت زیاد
  • بیماری و ناتوانی یک یا هر دوی والدین برای کارکردن
  • کم سوادی یا بیسوادی و نداشتن مهارت های مورد نیاز در والدین
  • مرگ یک یا هر دو والدین
  • نداشتن مسئولیت پذیری یک یا هر دو والدین
  • زندانی بودن یک یا هر دو والدین
  • طلاق عاطفی مرگ خاموش در خانواده: منظور این است که والدین به احساسات و نیازهای هم بی توجه باشند که در نتیجه فرزندان آنها قربانی این وضعیت می شود.
  • کودک آزاری:انواع مختلفی را در برمی گیرد، از جمله آزار جسمی، جنسی، روانی و غفلت و بی توجهی به کودک
این را میدانید :  روش های از بین بردن ترس و اضطراب کودک

مشکلات فردی

این مشکلات به خصوصیات کودک مربوط می ‌شود شامل:

  • مشکلات جسمی، معلولیت های جسمی و دیگر بیماری ها.
  • مشکلات روانی- هیجانی: هویت یابی، بی تجربگی و شخصیت ناپخته شخصیت ضد اجتماعی، اختلالات خلقی، استرس و فشارهای روانی و… که بیشتر باعث فرار کودک از خانه و خیابانی شدن او می‌ شود.

نتایج و پیامدهای خیابانی شدن کودکان

کودکان خیابانی یکی از محروم ترین و آسیب پذیر ترین قشر جامعه می باشند که از طبیعی ترین حقوق خود، مانند آموزش، بهداشت، زندگی با خانواده، تفریح و بازی، آزادی عقیده و… محروم شده اند. که این موارد بخشی از نتایج خیابانی شدن کودک است. بنابراین کودکی که از این امتیازات برخوردار نباشد هم قطعا به سوی اعتیاد، فعالیت های جنسی و دیگر اعمال بزهکارانه خواهد رفت زیرا تجربه ای ندارد و خیلی زود فریب دیگران را می خورد.

بچه های خیابانی خصوصا کودکان خیابان در معرض خطرات جدی قرار دارند آنان به دلیل ویژگی های روانی اجتماعی، جذب افراد و کودکانی می شوند که از نظر شخصیتی همانند خودشان هستند و به این ترتیب گروه بچه های خیابان به وجود می آید که اشخاص بزهکار و مجرم از آنان برای رسیدن به اهداف غیر قانونی خود استفاده می کنند.

مشکلاتی که گریبانگیر کودکان خیابانی است را می شود در سه دسته گروه تقسیم بندی کرد که عبارتند از:

مشکلات اجتماعی

  • برچسب خوردن: جامعه به طور معمول مثبتی به کودکان خیابانی ندارد و آنان را اغلب طرد می کند به عبارت دیگرآنان را به عنوان عامل بسیاری از مشکلات اجتماعی درنظر می گیرد. اغلب مردم کودکان خیابانی را کودکان بزهکار و غیرقابل کنترل در نظر می‌ گیرند که به سوء مصرف و یا فروش مواد، فعالیت های غیرقانونی و غیر اخلاقی می پردازند در نتیجه برچسب های منفی و غیر عادلانه ای به کودکان خیابانی نهاده می شود که موجب کنار گذاشتن آنان و بی توجهی به حقوق و حمایت از این کودکان در جامعه می گردد.
  • فقر و محرومیت از تحصیل: کودکان خیابانی با خطر از دست دادن امکانات اساسی همچون بهداشت و آموزش برای یک زندگی سالم و موثر روبه ‌رو هستند. عواملی مثل فقر و عدم ناتوانی در پرداخت هزینه های تحصیل، بی توجهی خانواده به سوادآموزی آنان و همچنین گذراندن زمان قابل توجهی در خیابان ها باعث می شود که کودک خیابانی از تحصیل باز بماند و استعدادها و توانایی‌های آنان شکوفا نشود.
  • آموزش و تعلیم دادن کودکان خیابان و به کارگیری آنها در تکدی گری، جیب بری، حمل و توزیع مواد مخدر، انواع سرقت و اجاره یا فروختن کودکان به افراد مختلف
  • گماردن کودکان از سوی بزرگسالان خلافکار به مشاغلی مثل دست فروشی، شیشه پاک کردن اتومبیل ها و …
  • خشونت محیطی: کودکان خیابانی در معرض خطرات ناشی از محیط قرارداند که امکان دارد جان خود را از دست بدهند. این کوکان در معرض خشونت های جنسی، فیزیکی، روانی و عاطفی قرار می گیرند.
این را میدانید :  سوند ادراری

مشکلات روانی

  • تغذیه و رژیم غذایی نامناسب
  • سوء مصرف مواد: بسیاری از کودکان خیابانی برای فرار از ترس ها و ناراحتی ها، ناامیدی از آینده، فشارهای روانی و … به سوی مواد مخدر می روند. این مسئله موجب بروز و تشدید مشکلات دیگری مانند بیماری های بهداشتی، سرقت، قاچاق و … می شود. در نتیجه بسیاری از کودکان را به مصرف مواد مخدر مجبور می کنند. و حتی کودکان از روی کنجکاوی و دنیای کودکانه وارد حیطه مصرف مواد مخدر می شود.
  • نداشتن هدف، امید به زندگی و فردایی بهتر که موجب بی اعتمادی آنها به جامعه و فشارهای روانی می گردد.
  • استرس و فشارهای روانی که موجب پرخاشگری، اختلالات اخلاقی، اختلالات یادگیری، افسردگی و … می گردد.

مشکلات جسمی

  • مشکلات بهداشتی
  • جراحات این جراحات شامل دو دسته هستند. جراحات ارادی که کودک می خواهد به خود آسیب بزند (خودزنی) جراحت های غیر ارادی و ناخواسته مانند تصادف، ناتوانی در خود مراقبتی به دلیل عدم آموزش
  • مشکلات جنسی و باروری: با وجود آنکه مشکلات جنسی و عدم رعایت بهداشت باروری پسران و دختران خیابانی را تحت تاثیر قرار می دهد اما دختران خیابانی در برابر آزار جسمی و جنسی و سوء استفاده آسیب ‌پذیرتر هستند مشکلاتی نظیر بیماری های منتقله از طریق جنسی مانند بیماری های مقاربتی (مانند ایدز)، بارداری ناخواسته و سقط جنین به صورت ناایمن می شود.

تمام موارد فوق موجب ایجاد مشکلات و فشارهای روانی جسمی برای کودک می شود. این کودکان سرمایه های با ارزش ما برای ساختن آینده ای بهتر هستند که اگر راهکاری برای آنان اتخاذ نشود روز به روز بر تعداد آنها افزوده خواهد شد و ظلم بزرگی در حق آنها خواهد شد که آنان را به سمت اعمال خلاف و ساختن آنان به عنوان مجرم تبدیل خواهد کرد.

این را میدانید :  مهد کودک یا مادر بزرگ و پدر بزرگ؟

در این مقاله به علل و پیامدهای خیابانی شدن کودکان پرداختیم در مقالات بعدی با نقش مددکار اجتماعی در کار با این کودکان خواهیم پرداخت.